Gebruikershandleiding 1918 - heden
De verkiezingsuitslagen kunnen op drie niveaus worden bekeken: nationaal, provinciaal
en gemeentelijk. Ze zijn beschikbaar in tabelvorm en als kaartweergave.
Kaartweergave
De verkiezingsuitslagen worden op drie verschillende manieren gepresenteerd. Er is een kaart
waarin de opkomst wordt weergegeven, een kaart waarin per gemeente de grootste partij wordt
aangegeven en er is een reeks kaarten waarin de scores per partij worden gepresenteerd.
Niet van alle partijen is in de databank een kaart opgenomen. Wanneer u van een van deze
partijen toch een kaartweergave wenst, kunt u die zelf maken op
http://nlgis.dans.knaw.nl
Op deze website zijn historische kaarten van Nederland van 1918 tot 1998 aanwezig.
Wanneer u op de kaart van Nederland klikt, roept u een provinciekaart op. Wanneer u vervolgens
op een gemeente klikt, krijgt u de uitslag van die gemeente in tabelvorm te zien. Via de
blauwe menubalk kunt u weer terug naar voorgaande kaartweergaves.
Vergelijken van uitslagen
Met de functionaliteit Uitslagen vergelijken kunt u nationale, provinciale of gemeentelijke
uitslagen van verschillende jaren vergelijken.
Downloaden van data
Elke tabelselectie kunt u downloaden via csv. Wilt u de uitslagen van alle gemeenten ineens
downloaden dan selecteert u de totaaluitslag van een bepaald jaar en klikt u op de knop csv
onderaan de pagina.
Bijzonderheden
- De totalen in de databank wijken soms af van de officiële uitslage. Dat komt doordat in
sommige jaren de verkiezingsresultaten van de kiezers die in het Centraal Bevolkingsregister
(CBR) geregistreerd waren nog niet zijn opgenomen. Sinds 1946 hadden namelijk ook bewoners
zonder vaste woon- of verblijfplaats kiesrecht. Zij stonden in het CBR ingeschreven. Met
ingang van 1971 stond dit register bekend als Centraal Persoonsregister (CPR). Na de
Kamerverkiezingen van 1994 is het CPR opgeheven.
Een andere groep die niet altijd in de databank is verwerkt, betreft de Nederlanders die
buiten Nederland in Nederlandse openbare dienst werkzaam waren. Zij kregen met ingang van
1977 het kiesrecht voor de Tweede Kamer. Hun namen werden in een kiezersregister opgenomen
dat door de gemeente Den Haag werd bijgehouden.
Sinds 1985 kregen ook Nederlanders woonachtig in het buitenland kiesrecht voor de Tweede
Kamer en het Europees Parlement. Sinds 1989 worden deze kiezers in Den Haag geregistreerd.
De verkiezingsuitslag van deze groep kiezers is in de databank niet altijd in de
totale uitslag opgenomen.
- Bij de verkiezingen van 1918 en 1922 was het partijen toegestaan om lijsten te verbinden.
Aangezien lijsten aanvankelijk niet meer dan tien kandidaten mochten bevatten, zochten sommige
partijen een manier om de kiezers toch meer kandidaten te kunnen presenteren. In 1918 traden
de CHU, Bond van Vrije Liberalen en de Plattelandersbond daarom in meerdere kieskringen met
meer dan één kandidatenlijst op en in 1922 de CHU, Vrijheidsbond en Plattelandersbond. Deze
lijsten moeten dus opgeteld worden om het resultaat van deze partijen vast te stellen. In 1923
werd de mogelijkheid om lijsten binnen een kieskring te verbinden afgeschaft. Met ingang van
de Kamerverkiezingen van 1977 was dit opnieuw toegestaan, maar nu bestond er bij de partijen
geen behoefte meer om met meerdere lijsten op te treden, omdat de partijen meer dan genoeg
kandidaten op een lijst konden plaatsen.
- Partijnamen veranderden met zekere regelmaat; de spelling werd aangepast, kleine letters
werden hoofdletters, namen afkortingen, en koppelteken of apostrof werden toegevoegd, verwijderd
of gewijzigd. Om nodeloze verwarring te voorkomen zijn de partijnamen gestandaardiseerd.
- In de databank komen twee partijen voor met dezelfde naam. De Socialistische Partij komt
voor rond 1920 en weer vanaf de jaren 1970. Ter onderscheiding wordt de eerste voluit geschreven
en de tweede met de afkorting SP. Het tweede geval betreft Leefbaar Nederland dat in 1981 in de
databank voorkomt en opnieuw sinds 2002. Ter onderscheiding wordt de eerste voluit geschreven
en de tweede met de afkorting LN.
- De namen van kleine partijen worden voluit geschreven. Voor de namen van grote partijen of
langdurig deelnemende partijen worden de volgende afkortingen gebruikt:
| AOV | Algemeen Ouderen Verbond |
| ARP | Anti-Revolutionaire Partij |
| CD | Centrum-democraten |
| CDA | Christen-Democratisch Appèl |
| CDU | Christelijk-Democratische Unie |
| CHU | Christelijk-Historische Unie |
| CP | Centrumpartij |
| CP86 | Centrum ‘86 |
| CPN | Communistische Partij van Nederland |
| CU | ChristenUnie |
| D66 | Democraten 66 |
| DS70 | Democratisch-Socialisten 1970 |
| FNP | Fryske Nasjonale Partij |
| GL | GroenLinks |
| GPV | Gereformeerd Politiek Verbond |
| HGSP | Hervormd-Gereformeerde Staatspartij |
| KVP | Katholieke Volkspartij |
| LN | Leefbaar Nederland |
| LPF | Lijst Pim Fortuyn |
| NSB | Nationaal-Socialistische Beweging |
| NVU | Nederlandse Volksunie |
| PPR | Politieke Partij Radikalen |
| PSP | Pacifistisch-Socialistische Partij |
| PvdA | Partij van de Arbeid |
| PvdD | Partij voor de Dieren |
| PVV | Partij van de Vrijheid |
| RKSP | Rooms-Katholieke Staatspartij |
| RPF | Reformatorisch-Politiek Federatie |
| SDAP | Sociaal-Democratische Arbeiderspartij |
| SGP | Staatkundig-Gereformeerde Partij |
| SP | Socialistische Partij |
| VDB | Vrijzinnig-Democratische Bond |
| VVD | Volkspartij voor Vrijheid en Democratie |
Verkiezingen Europees Parlement
Download hier de uitslagen voor de verkiezingen van het Europees Parlement 2009
PDF formaat
CSV formaat (klik
hier als u problemen ondervindt met het openen van het CSV bestand)
Meest recente verkiezingsuitslag
Met de onderstaande link gaat u altijd naar de meest recente verkiezingsuitslag
Ga naar de meest recente verkiezinguitslag >>