Gebruikershandleiding 1848 - 1918

Uit deze periode zijn alleen de verkiezingen voor de Tweede Kamer toegankelijk. In de menuoptie Opkomst Nederland is een overzicht van de opkomst tussen 1848 en 1918 opgenomen.

De verkiezingsuitslagen zijn op drie manieren toegankelijk:

• Tabblad Verkiezingen. Via dit tabblad kunt u een type verkiezing en een jaar selecteren.
• Tabblad Kiesdistrict. Via dit tabblad kunt u een overzicht krijgen van alle verkiezingen in een district. Nadat u een specifieke uitslag in een district heeft bekeken kunt u weer terug naar uw zoekresultaat door op Zoek op kiesdistrict in de blauwe balk te klikken.
• Tabblad Personen. Via dit tabblad kunnen alle verkiezingsuitslagen worden bekeken waaraan een bepaalde kandidaat heeft deelgenomen. Nadat u een specifieke uitslag heeft bekeken kunt u weer terug naar uw zoekresultaat door op Zoek op persoon in de blauwe balk te klikken.

Type verkiezingen
In deze periode werden de Kamerleden in kiesdistricten gekozen via het absolute meerderheidsstelsel. Wanneer in de eerste ronde geen van de kandidaten de absolute meerderheid had behaald, volgde een herstemming tussen de kandidaten met de meeste stemmen. Hierdoor zijn er vijf typen verkiezingen: algemene (de hele Kamer trad af), periodieke (tweejaarlijkse aftreding van de helft van de Kamer), tussentijdse verkiezingen, herstemmingen en enkelvoudige (verkiezingen zonder stemming omdat zich maar één kandidaat had aangemeld).

Kaartweergave
De opkomst per kiesdistrict kan bij de algemene en periodieke verkiezingen via een kaart worden bekeken. Door te klikken op een kiesdistrict krijgt u in de periode 1848-1896 vervolgens de uitslag van dat kiesdistrict in tabelvorm. U kunt weer terug naar de kaart door op Toon uitslagen op kaart in de blauwe balk te klikken.
Klikt u op een kaart uit de periode 1897-1917 dan krijgt u een kaart met de gemeenten van het kiesdistrict. Door te klikken op een gemeente krijgt u de uitslag van die gemeente. U kunt weer terug naar de kaartweergave door te klikken op Toon uitslagen op kaart in de blauwe balk.

Bijzonderheden
Tussen 1850 en 1887 traden bij algemene verkiezingen alle Kamerleden af. Aangezien de meeste kiesdistricten twee afgevaardigden telden, betekent dit dat een stembriefje twee namen kon bevatten of zoveel meer naar gelang er meer afgevaardigden waren. Bij dit type verkiezingen komt het dus geregeld voor dat het aantal geldige stemmen veel groter is dan het aantal ingeleverde stembriefjes of de opkomst.
In 1848 en tussen 1897 en 1917 waren de grote steden onderverdeeld in meerdere kiesdistricten. De districten zijn in de kaarten als Samengevoegde stadsdistricten aangegeven. De uitslagen in deze kiesdistricten zijn niet raadpleegbaar via de kaart maar wel via de tabelfunctie.

De tabellen zijn via csv te downloaden.